ادامه مطلب ...

مقاله: شهری شدن هوشمند- پنج رکن اساسی

مدل شهری شدن در طول دو دهه گذشته از دو فاکتور هوشمندی و پایداری به دور بوده است. این موضوع به عنوان نتیجه گیری اساسی اجلاس هبیتات 3 در سال 2016 در کیتو اکوادور مورد تایید قرار گرفت. شهرهای جهان بسیار سریع و بی برنامه در حال رشد هستند، برنامه ریزی کمتر و توسعه زیاد شهری، در کنار کاهش تراکم، ما را به سطح بی سابقه ای از آشوب می برد، که نتیجه آن فقر شهری و تخریب محیط زیست است.

این موارد نمیتواند نادیده گرفته شود. در حقیقت، شهری شدن هر روز بیشتر و بیشتر یک موضوع استراتژیک در هر دو سطح ملی و زیر- ملی به حساب می آید زیرا زندگی آنی ما یعنی شهر ما را تحت تاثیر قرار می دهد.

جوان کلوس مدیر اجرایی هبیتات معتقد است: "شهری که از الگوهای مدرن تکنولوژیکی  بهره می برد اما از سوءبرنامه ریزی مناسب در رنج است  و ساختارهای قانونی یا الگوی مالی کهنه ای دارد؛ صرفا سوء عملکرد شهری را تشدید می کند. یک شهر هوشمند، شهریست که از تکنولوژی به گونه ای هوشمند و به منظور تقویت ارکان شهری شدن استفاده می کند."

در کنار رشد سریع شهری، تکثیر تکنولوژی های ارتباطی در شهرها به مسئله دیگری در عصر ما تبدیل شده است. تکنولوژی های دیجیتال به طور چشمگیری بحث توسعه و مدیریت شهری را در سالهای اخیر تحت تاثیر قرار داده و در آینده نیز همین روند ادامه پیدا خواهد کرد. این فرآیند به ویژه از برخی جهات به توسعه عملی بیشتر در بعضی از حوزه ها مانند حمل و نقل، حکمرانی، و بهره وری انرژی، کمک میکند. با این حال برای حل بسیاری از چالش هایی که شهرها با آن مواجه اند، ما نباید صرفا روی تکنولوژی های دیجیتال و شهرهای هوشمند حساب باز کنیم.

تشخیص شهر هوشمند و پایدار بر اساس 5 رکن بنیادی بنا نهاده شده است،که هبیتات 3 در همین راستا به استفاده از "دستور کار شهری جدید" بر پایه همین 5 رکن رسید. این دستور کار شامل وظایف و مسئولیت هایی برای دولت های محلی و ملی می شود.

1.       سیاست های شهری ملی

اولین رکن اساسی شهری شدن، در خواست از دولت ملی برای پذیرش مسئولیتش در پروسه شهری شدن از طریق به کار گیری درست سیاست های شهری ملی ثابت و توسعه یافته است. شهری شدن پایدار باید به وسیله دولت های ملی از طریق همکاری نزدیک با دولت های محلی و زیر- ملی هدایت شود.

2.       دومین رکن اساسی شهری شدن، نیاز دسته بندی شده برای شهری شدن است که باید بر اصول و قوانین مبتنی باشد. شهری شدن بدون قوانین و مقررات، تمایل دارد بی برنامه و ناپایدار باشد. همزمان با اینکه مردم جهان  بیشتر و بیشتر شهری می شوند، ما برای تاثیر بیشتر در فرآیند شهری شدن، انتخابی جز تعیین قواعد و مقررات و به کار گیری آنها نداریم.

3.       طراحی و برنامه ریزی شهری: رکن سوم به طراحی فضاهای عمومی و طرح های قابل ساخت و ارتباط میان این دو بر می گردد. شهرسازی بدون اختصاص درست فضاهای بنیادی و طراحی درست طرح های قابل ساخت و الگوهای خیابانی محکوم به شکست است.

4.       ایجاد یک برنامه مالی: رکن چهارم، سرمایه گذاری در یک برنامه مالی برای شهری شدن است. شهری شدن بدون برنامه مالی، با شکست مواجه خواهد شد. شهری شدن می بایست نه به عنوان یک هزینه، که به عنوان یک سرمایه گذاری نگریسته شود، زیرا هزینه ای که صرف شهری شدن می شود در مقایسه با ارزش هایی که میتواند ایجاد کند، بسیار ناچیز است. اگر قدرت های محلی تصمیم بگیرند، که با تغییرات در کاربری زمین، زمین های روستایی را شهری کنند، قیمت آن زمین ها در همان لحظه چندین برابر خواهد شد و این یک نمونه ساده از قضیه ایست که ذکر کردیم. موضوع مهم در این رابطه که باید تضمین شود، این است که منافع شهری ایجاد شده باید بین نهادهای مختلف تقسیم شود، نه اینکه فقط تعداد محدودی از آنها از این منافع بهره ببرند.

یک برنامه مالی شهرداری باید سه مولفه داشته باشد:

  اولین مولفه به عملکردهای مرکز یشهری شدن بر میگردد که باید شامل یک برنامه ثبت زمین های شهری، طراحی و برنامه ریزی شهری، کدگذاری ساختمان ها، مجوز شهرداری، اصلاح و نظارت شهری و نهایتا جمع آوری مالیات باشد.

دومین مولفه به خدمات شهری اولیه مورد نیاز برای تضمین  سیستم فاضلاب، مدیریت ضایعات، آب، انرژی، ارتباطات، جابجایی و نگهداری از خیابان ها و فضاهای عمومی مرتبط است. شرایط متفاوتی برای اعطای انحصاری این خدمات وجود دارد.

سومین مولفه خدمات تکمیلی را پوشش می دهد که به وسیله رفاه، امنیت، آموزش، سلامت، ارتقا اقتصاد محلی، و خدمات فرهنگی تامین می شود. نقش و ظرفیت دولت های محلی برای تضمین این خدمات، عمدتا" به نمایندگی چنین قدرتی توسط دولت ملی بستگی دارد.

 

5.       اجرا در سطح محلی: معمولا به دولت های محلی ابزار لازم برای حل چالش شهری شدن بی برنامه داده نمی شود. دستور کار شهری جدید، گسترش شهر سازمان یافته، بازتوسعه شهری و بازیابی زمین ها در شهر سازمان یافته را به عنوان بهترین ابزارها برای مدیریت کردن رشد شهری سریع در درون شهرهایمان پیشنهاد می کند.

البته فناوری ااطلاعات و ارتباطات نیز نقش بزرگی در توسعه این پنج رکن در مسیر شهری شدن خوب دارد. یک شهر هوشمند، به استفاده از تکنولوژی برای حمایت از این ارکان نیاز دارد.  اما باید توجه کرد که تکنولوژی فی ذاته نوشدارویی برای مشکلات توسعه نیست.

منبع: 

برگردان: عبداله اکرامیان

زیر نظر: دکتر گشتاسب مظفری

معاونت روابط و همکاری های بین الملل شهرداری تهران 

 

image